Trà bắc

Thông tin chi tiết về Trà bắc

Trà bắc là cách gọi phổ biến ở Việt Nam cho nhóm trà đen được sản xuất theo phương pháp lên men hoàn toàn, lá trà sau khi hái được vò và ủ cho đến khi oxy hóa hết, cho ra nước trà màu đỏ sẫm, vị đậm và hương thơm rõ. Tên "bắc" gắn với thói quen dùng trà này nhiều ở miền Bắc, nhất là trong các quán trà đá, trà chanh vỉa hè và trong bình trà giữ ấm của các gia đình. Lá trà bắc thường được làm từ búp chè trồng ở vùng trung du phía Bắc như Thái Nguyên, Phú Thọ, Tuyên Quang hoặc từ trà đen nhập khẩu. Khi tìm trà bắc, nên phân biệt trà bắc nguyên lá với trà bắc vụn hay trà túi lọc, vì cùng một tên gọi nhưng chất lượng và hương vị có thể khác nhau khá nhiều.

Đối tượng phù hợp với trà bắc là người thích vị trà đậm, uống được cả ngày và quen với trà đá, trà chanh hay trà sữa. Trà bắc là nền tảng của rất nhiều món trà đường phố Việt Nam, từ trà đá bình dân đến trà sữa và trà đào. Người làm việc cần tỉnh táo cũng hay chọn trà bắc vì đây là trà đen, lượng caffeine khá cao. Người nhạy cảm với caffeine, người mất ngủ, phụ nữ mang thai hoặc người đang dùng thuốc nên uống vừa phải và hỏi ý kiến bác sĩ nếu dùng nhiều.

So với trà xanh, trà bắc khác ở chỗ lá được lên men hoàn toàn nên nước trà sẫm màu, vị chát dịu hơn và hương thơm đậm hơn, đồng thời giữ được vị lâu khi pha nhiều nước. Trà xanh thì thanh, nhẹ và mất vị nhanh hơn. So với trà ô long, trà bắc lên men nhiều hơn nên vị mạnh và ít hương hoa hơn. Trong các loại trà đen, trà bắc dùng trong quán thường là loại vụn, giá rẻ, dễ pha nhanh, còn trà bắc nguyên lá giữ hương tốt hơn và hợp để pha chậm tại nhà. Chọn trà bắc khi muốn vị đậm và dùng được cho nhiều món, chọn trà xanh khi muốn vị thanh.

Cách pha trà bắc ngon tùy theo cách uống. Để pha trà nóng, dùng nước sôi khoảng 95 đến 100 độ C, cho khoảng 3 đến 5 gram trà cho mỗi 200 ml nước và hãm từ 3 đến 5 phút. Để pha trà đá kiểu quán, nhiều người hãm trà đặc bằng nước sôi rồi để nguội và thêm đá, vì pha loãng từ đầu sẽ làm trà nhạt khi đá tan. Trà chanh thì pha trà đặc, thêm đường và nước cốt chanh tươi. Không nên hãm quá lâu vì trà sẽ đắng và chát gắt. Dụng cụ pha có thể là ấm đất, ấm thủy tinh hoặc bình giữ nhiệt.

Khi chọn mua trà bắc, hãy xem trà là nguyên lá hay vụn, xuất xứ vùng trồng và hạn dùng. Trà nguyên lá, búp đều, khô ráo và có mùi thơm tự nhiên thường cho nước trà ngon hơn trà vụn nghiền nhỏ. Nên ngửi thử nếu mua tại cửa hàng, vì trà cũ hoặc trà hút ẩm sẽ mất mùi và có mùi hôi. Trà túi lọc tiện khi dùng ở văn phòng nhưng thường là trà vụn nên vị kém tinh tế hơn. Mua ở nơi uy tín, tránh trà không rõ nguồn gốc vì trà dễ bị trộn tạp chất hoặc nhuộm màu.

Bảo quản trà bắc nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng và tránh gần thực phẩm có mùi mạnh như cà phê hay gia vị, vì lá trà dễ hút mùi. Đựng trong hộp kín, tốt nhất là hộp thiếc hoặc lọ thủy tinh có nắp khít, và dùng hết trong vài tháng sau khi mở. Không để trà trong tủ lạnh vì hơi ẩm dễ làm trà ẩm mốc. Nếu trà mất mùi, vón cục, đổi màu hoặc có mùi lạ thì nên bỏ.

Tóm lại, trà bắc là trà đen lên men hoàn toàn, nước đỏ sẫm, vị đậm, quen thuộc trong trà đá, trà chanh và trà sữa của người Việt. Pha bằng nước sôi, hãm vừa đủ, chọn trà nguyên lá rõ nguồn gốc và bảo quản kín sẽ giúp trà bắc giữ được hương vị đặc trưng trong mỗi tách trà.